EN | DE

Zbiory Muzealne

katalog zbiorów on-line

Muzeum Sztuki Mieszczańskej

Stary Ratusz, rynek                      Bilety: 
ŚR - SO        1000 - 1700
ND                1000 - 1800

wystawy stałe - wstęp wolny

tel. (71) 347-16-90

Stary Ratusz

Stary Ratusz we Wrocławiu jest unikatowym w skali europejskiej zabytkiem świeckiej architektury gotyckiej. Jest 2-kondygnacyjną, 3- traktową budowlą na planie prostokąta z także prostokątnym aneksem budynku Rady i Ławy przylegającym do północnej elewacji oraz kwadratową wieżą. Usytuowany w centrum miasta powstawał w kilku etapach budowlanych na przestrzeni około 250 lat (od końca XIII w. aż po wiek XVI). Pełnił rolę siedziby władz miejskich i wrocławskiego sądownictwa, służył wszystkim mieszkańcom miasta.
Najstarsza część Ratusza powstała, jak wynika ze źródeł pisanych, ok. 1299r. Ta część, określana wówczas jako consistorium (łac. miejsce zgromadzeń) jest obecnie niemal całkowicie wchłonięta przez dalsze etapy budowlane. Wolno stojący consistorium składało się z dwutraktowej parterowej podpiwniczonej hali, nakrytej stropem oraz przylegającej od zachodu wieży. Po wykupieni przez miasto od potomków dziedzicznego wójta jego praw, znacznie zwiększył się prestiż i kompetencje Rady Miejskiej. Konieczne stało się wybudowanie nowej siedziby dla powiększającego się grona radnych. W latach 1328-1333 w sąsiedztwie consistorium zbudowano drugi, znacznie mniejszy budynek praetorium (łac. siedziba przywódców), który mieścił Izbę Rady i Ławy. Budynek zamknął od północy plac sądowy z usytuowanym nań pręgierzem. W latach 1343-1357 dobudowano kolejne pomieszczenia od strony placu sądowego: jednofilarową Salę Sądową na parterze i Salę Książęcą na piętrze, pełniącą funkcję kaplicy. Nadbudowano także piętro nad dawnym consistorium oraz nad pretorium. Oba budynki nakryto wspólnym dachem, sklepiono piwnicę i podwyższono wieżę. Około 1368r. uruchomiono znajdujący się na niej zegar, którego dzwon godzinowy zachował się do dziś. Wejście od wschodu ozdobiono reprezentacyjnym portalem. O ostatecznym kształcie Ratusza zdecydowała wielka przebudowa jaką przeprowadzono w latach 1470 – 1480, kiedy to powiększono budowlę o niemal połowę, dobudowując nowe pomieszczenia od południa i nadano jej bardziej reprezentacyjny charakter.  Do nowo powstałego traktu południowego dobudowano trzy ryzality z bogato zdobionymi partiami piętra, nadwieszonymi w formie wykuszy. Trakty środkowy i północny nakryto wspólnym, wysokim dachem i ozdobiono bogato zdobionym szczytem ze sterczynami od strony wschodniej. Południowy trakt oraz aneks północno-wschodni przekryto osobnymi, niższymi dachami, również ozdobionymi od wschodu dekoracyjnymi szczytami. W 1510r. elewację Ratusza otynkowano i pokryto dekoracją malarską. Nieco później w Sali Sądowej i Izbie Rady umieszczono renesansowe portale. Już 18 października 1536r. umieszczono na wieży ratuszowej nowy pięciopolowy herb Wrocławia (nadany miastu w 1530r.). W 1548r. od strony dziedzińca powiększono aneks północno-wschodni. W jego nowej części umieszczono na parterze kancelarię rady, a na piętrze kancelarię ławy z renesansowym wykuszem skierowanym na dziedziniec. W 1559r. wieże Ratusza podwyższono i nakryto renesansowym hełmem. W 1580r. uruchomiono zegar na elewacji wschodniej. W 1615r. podzielono południowa część parteru na kilka mniejszych pomieszczeń.  Od 1808r. wnętrza Ratusza ulegały stopniowej degradacji. Przestarzały obiekt nie odpowiadał wymogom nowoczesnej administracji i wkrótce miejscy radni przenieśli się do wybudowanego nieopodal Nowego Ratusza. Niszczały również reprezentacyjne elewacje budowli.  Dopiero pod koniec XIX w. przeprowadzono pierwsze prace konserwacyjne m.in.: zrekonstruowano sterczyny w elewacji wschodniej, elewacja zachodnia została ozdobiona fantazyjnymi pseudogotyckimi ażurowymi szczytami. We wnętrzu wybudowano nową, okazałą klatkę schodową. W latach 30. XXw. przeprowadzono kolejne prace. Przywrócono Sali Wielkiej formę trójnawową, położono nowe posadzki, otynkowano elewację wschodnią, zaś po stronie południowej zbudowano nowe schody wejściowe do środkowego ryzalitu, rekonstruując wcześniejsze rozwiązanie. Usunięto też, otaczające Ratusz, budy handlowe. W trakcie walk o Wrocław w 1945r. Ratusz został dotkliwie uszkodzony. Jego reprezentacyjny charakter przywróciły mu liczne powojenne odbudowy i konserwacje.
Od początku swojego istnienia Ratusz był świadkiem wielu ważnych wydarzeń historycznych i miejscem reprezentacyjnym, gdzie władze Wrocławia podejmowały dostojnych gości. Tradycja ta kontynuowana jest do dzisiaj. W murach Ratusza gościli najważniejsi światowi przywódcy, monarchowie, duchowni oraz artyści. W jego podziemiach znajduje się jeden z najstarszych lokali gastronomicznych w Europie – legendarna Piwnica Świdnicka.

 

Fotogaleria - kliknij w miniaturkę

 

     

 

       

 

      

 

 

Prosimy klikąć w miniaturkę zdjęcia w celu rozpoczęcia wycieczki

 

 

Wrocławski Ratusz